Vefat eden babaya dua: Kur'an'dan anne baba duaları
Vefat eden babaya dua ve vefat eden anneye dua için Kur'an'daki üç ayet, Arapçası ve meali; Diyanet'e göre anne babaya ölümden sonra yapılan iyilikler.

Babanızı ya da annenizi kaybettiyseniz Allah rahmet eylesin. Vefat eden babaya dua için ezberlenmesi gereken tek bir kalıp yoktur. Kur’an’da anne baba için yapılan dualardan üçü şunlardır: İsrâ 17/24, İbrâhim 14/41 ve Nûh 71/28. Ayetlerin Arapçası Kur’an Yolu mealindeki anlamıyla ilk bölümde; Diyanet’e göre anne babaya ölümlerinden sonra yapılabilecek iyilikler de ikinci bölümde yer alıyor.
Genel olarak ölüler için okunan dualar, Kur’an okuyup sevabını bağışlamak ve yedi-kırk-elli iki geceleri için ölünün arkasından okunacak dualar yazısına bakabilirsiniz.
Vefat eden anne babamız için hangi duaları okumalıyız?
Bu üç ayetten biri anne baba için duayı bir emir olarak aktarır, ikisi Hz. İbrâhim ile Hz. Nûh’un dualarıdır. Üçünde de anne baba için Allah’tan rahmet ya da bağışlanma istenir.
Arapça metinler kuran.diyanet.gov.tr’den birebir alınmıştır.
İsrâ 17/24: “Rabbim, onlara merhamet göster”
Bu ayetten önceki ayette (İsrâ 17/23) Allah, yalnız kendisine kulluk edilmesini ve anne babaya iyi davranılmasını emreder; anne babadan biri ya da ikisi yaşlandığında onlara “öf” bile denmemesini, gönül alıcı sözler söylenmesini ister. 24. ayet, onlara kol kanat germeyi ve onlar için dua etmeyi söyler.
وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانٖي صَغٖيراًؕ
Anlamı: “Onlara merhametle ve alçak gönüllülükle kol kanat ger. ‘Rabbim! Onlar nasıl küçüklükte beni şefkatle eğitip yetiştirdilerse şimdi sen de onlara merhamet göster’ diyerek dua et.”
Ayetteki duanın kendisi şu cümledir: “Rabbim! Onlar nasıl küçüklükte beni şefkatle eğitip yetiştirdilerse şimdi sen de onlara merhamet göster.” Dua, anne babanın çocukluktaki şefkatini anarak Allah’tan onlara merhamet ister.
İbrâhim 14/41: Hz. İbrâhim’in duası
İbrâhim sûresinin 35. ayetinde “İbrâhim şöyle dua etmişti” diye başlayan duanın son cümlesidir. Hz. İbrâhim burada kendisi, anne babası ve müminler için bağışlanma ister.
رَبَّـنَا اغْفِرْ لٖي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنٖينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُࣖ
Anlamı: “Rabbimiz! Hesap kurulacağı gün beni, anamı, babamı ve müminleri bağışla.”
Ayette sıra şöyledir: önce kişinin kendisi, sonra anne babası, en sonda müminler için bağışlanma istenir.
Nûh 71/28: Hz. Nûh’un duası
Nûh sûresinin 26. ayetinde “Nûh ‘Rabbim’ dedi” diye başlayan duanın son ayetidir. Bu duada anne baba, eve inanarak girenler ve bütün müminler birlikte anılır.
رَبِّ اغْفِرْ لٖي وَلِوَالِدَيَّ وَلِمَنْ دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِناً وَلِلْمُؤْمِنٖينَ وَالْمُؤْمِنَاتِؕ وَلَا تَزِدِ الظَّالِمٖينَ اِلَّا تَبَاراً
Anlamı: “Rabbim! Beni, annemi babamı, inanmış olarak evime girenleri, mümin erkekleri ve mümin kadınları bağışla, zalimleri ise daima helâk et.”
Bu üç ayette anne ile baba birlikte anılır.
Vefat eden anneye dua
Bu üç ayet annenizi de kapsar; anneniz için okuyacağınız dua bunlardan biri ya da kendi cümleleriniz olabilir. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’nun Ebû Dâvûd ve İbn Mâce’den aktardığı listede, vefat eden anne babaya yapılan iyiliklerin ilki “rahmet dilemek” ve “onlar için istiğfâr etmek”tir; anneniz için de aynı şekilde “Allah’ım, annemi bağışla, ona rahmet et” diyebilirsiniz.
İsrâ 17/24’teki duayı kendi sözlerinizle annenize de yöneltebilirsiniz; örneğin: “Rabbim, annem beni küçükken şefkatle büyüttü; sen de ona merhamet et.” Bu, âyetin kendisi değil, âyetteki “Onlar nasıl küçüklükte beni şefkatle eğitip yetiştirdilerse şimdi sen de onlara merhamet göster” duasından yola çıkan kişisel bir duadır.
Anneye özgü bir örnek de Kurul’un aktardığı sadaka rivayetidir: annesi vefat eden sahabî, sadakasının annesine ulaşıp ulaşmayacağını sormuş, Hz. Peygamber “Evet, ulaşır. Onun namına sadaka ver” buyurmuştur (Buhârî, Vesâyâ, 19; Müslim, Zekât, 51). Rivayetin tam hâli ve âlimlerin değerlendirmesi “Anne baba adına sadaka verilir mi?” bölümündedir.
Vefat eden babaya dua kendi dilimle olur mu?
Din İşleri Yüksek Kurulu, namazda sûrelerin Türkçe tercümesinin okunup okunamayacağı sorusuna verdiği cevapta namazı duadan ayırır: “Türkçe tercüme ile namaz kılmak ve Türkçe dua etmek birbirine karıştırılmamalıdır. Çünkü dua kulun Allah’tan istekte bulunmasıdır. Bunun ise herkesin konuştuğu dil ile yapılmasından daha tabiî bir şey olamaz ve zaten genelde de ülkemizde Türkçe dua yapılmaktadır.”
Diyanet’in aktardığı hadiste de Hz. Peygamber, anne babaya ölümden sonra yapılacak iyilikleri sayarken önce “rahmet dilemek” ve “istiğfâr etmek”i anar. İstiğfar, Allah’tan bağışlanma dilemek demektir. “Allah’ım, babamı bağışla, ona rahmet et” ya da “Allah’ım, annemin hatalarını affet” gibi kendi cümlelerinizle, onun adını anarak dua edebilirsiniz.
Anne babaya ölümden sonra nasıl iyilik yapılır?
Din İşleri Yüksek Kurulu, “Yapılan hayrın veya okunan Kur’an’ın sevabı ölen kimseye bağışlanabilir mi?” sorusuna verdiği cevapta anne baba hakkında bir rivayet aktarır. Benî Seleme kabilesinden bir adam, annesi ve babası öldükten sonra onlara bir iyilik yapıp yapamayacağını sormuştur. Hz. Peygamber şöyle cevap vermiştir:
“Evet, onlara rahmet dilemek, onlar için istiğfâr etmek, vasiyetlerini yerine getirmek, akrabaları ile ilgilenip onlara karşı üzerine düşeni yapmak, dostlarına hürmet edip ikramda bulunmaktır.” (Ebû Dâvûd, Edeb, 128; İbn Mâce, Edeb, 2)
Hadiste sayılanlar şöyle sıralanabilir:
- Rahmet dilemek ve istiğfar: bu bölümdeki ayetlerle ya da kendi sözlerinizle.
- Vasiyetlerini yerine getirmek: annenizin ya da babanızın bıraktığı vasiyeti yerine getirmek.
- Akrabalarıyla ilgilenmek: onların yakınlarıyla bağı koparmamak, onlara karşı üzerinize düşeni yapmak.
- Dostlarına hürmet ve ikram: annenizin, babanızın dostlarını aramak, ziyaret etmek, ağırlamak.
Anne baba adına sadaka verilir mi?
Kurul aynı konudaki “Yapılan bir ibadetin sevabı, hayatta olan veya ölmüş bir kimseye bağışlanabilir mi?” cevabında bir rivayet daha aktarır. Annesinin aniden öldüğünü, şayet konuşabilseydi sadaka verilmesini vasiyet edeceğini zannettiğini söyleyen ve onun adına sadaka verirse sevabının ona ulaşıp ulaşmayacağını soran sahabîye Hz. Peygamber, “Evet, ulaşır. Onun namına sadaka ver.” buyurmuştur (Buhârî, Vasâyâ, 19; Müslim, Zekât, 51).
Kurul, bu ve benzeri rivayetlere dayanan âlimlere göre “sevabı ölen kimsenin ruhuna bağışlanmak üzere her türlü ibadet yapılabileceği gibi, çeşitli vesilelerle dua da edilebilir” der.
Kabir başında dua etmek şart mı?
Değil. Kurul’un ifadesiyle: “Yapılan ibadet ve hayırların sevabının bağışlanması, hayır duada bulunulması için kabir başında bulunmak şart değildir. Ancak imkânı olanların zaman zaman kabir ziyaretinde bulunarak hem ölümü hatırlaması hem de orada dua etmesi daha uygundur.” Kurul buna gerekçe olarak Hz. Peygamber’in Cennetü’l-Bakî’ye gidip orada dua ettiğini gösterir (Müslim, Cenâiz, 102).
Anne babaya sevap bağışlanabilir mi?
Kurul’un aynı cevaptaki ifadesi şöyledir: “Yapılan ibadetin veya hayrın sevabının başkasına bağışlanmasının caiz olup olmadığı tartışmalıdır. Kimi âlimlere göre, kişi, okuduğu Kur’an-ı Kerim’in, kıldığı namazın ve işlediği bir hayrın sevabını başkasına bağışlayabilir. İster sağ ister ölmüş olsun, kendisine sevap bağışlanan kimsenin, bundan yararlanacağı umulur.”
Cevabın devamında iki nokta daha var. Başkasının bağışladığı sevapla kişinin bizzat yapması gereken ibadet borçları ödenmiş olmaz; ama bunlar onun “iyilik ve sevaplarının çoğalmasına ve derecesinin yükselmesine vesile olabilir.” Ayrıca “sorumluluk ferdîdir ve herkes öncelikle kendi ameliyle hesaba çekilecektir” (İsrâ, 17/13; Müddessir, 74/38).
Kurul burada kesin bir söz vermez; “umulur” ve “vesile olabilir” der.
Anne ya da baba adına umre
Bazı aileler, vefat eden anne ya da babaları adına bir umre yaptırmak da ister; bunu düşünüyorsanız vefat eden anne baba için umre yazısını sakin bir vakitte okuyabilirsiniz. Başkası adına yapılan umrenin ne olduğu bedel umre nedir, umrede okunan dualar ise umre duaları ve tavaf duaları yazılarında; umrenin adımları için umre nasıl yapılır yazısına bakabilirsiniz.
Son söz
Vefat eden anneye ya da babaya dua için İsrâ sûresindeki “Rabbim! Onlar nasıl küçüklükte beni şefkatle eğitip yetiştirdilerse şimdi sen de onlara merhamet göster” duasını okuyabilir, kendi sözlerinizle dua edebilir, onların dostlarını arayabilir, adlarına sadaka verebilirsiniz. Kendi durumunuzla ilgili bir sorunuz olursa güvendiğiniz bir din görevlisine danışabilirsiniz.
Allah, annenize babanıza rahmet etsin; size de sabır versin.
Kaynaklar
- Diyanet DİYK – Yapılan hayrın veya okunan Kur’an’ın sevabı ölen kimseye bağışlanabilir mi?
- Diyanet DİYK – Yapılan bir ibadetin sevabı, hayatta olan veya ölmüş bir kimseye bağışlanabilir mi?
- Diyanet DİYK – Namazda sûrelerin Türkçe tercümesi okunabilir mi?
- Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an Yolu Meali – İsrâ 17/23-24
- Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an Yolu Meali – İbrâhim 14/35-41
- Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an Yolu Meali – Nûh 71/26-28
Aklınızda kalabilecek sorular
Vefat etmiş biri adına umre yapılır mı?
Evet, vefat etmiş bir yakınınız adına vekil Mekke’de umre yapabilir. Vekil, müvekkilinizin adını söyler; umre günü size umrenin tamamlandığını bildiririz. Niyet ve dua videolarıyla isme özel sertifika umreden 4-5 gün sonra birlikte WhatsApp’tan gelir; videoları izleyerek umrenin yapıldığını görürsünüz. Bu ibadet bir hayırdır; sevap konusunda kesin bir söz vermeyiz, Diyanet kaynaklarını göstermeyi yeğleriz.
Umre hediye edilebilir mi?
Evet. Taziye ziyaretinizde ya da bir yıl dönümünde, vefat etmiş ya da yolculuk edemeyen bir yakınları adına bedel umre hediye edebilirsiniz. Hediye olduğunda aileye sıcak ve açık bir dille bildiririz; sertifika vefat eden yakınının adına düzenlenir. Nasıl soracağıza dair adımları hediye sayfasında topladık; WhatsApp’tan da sorabilirsiniz.
Bedel umre caiz mi?
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, “Başkası adına umre yapılabilir mi?” sorusuna şöyle cevap verir: “Hanefîlere göre kişi kendi adına yaptığı umrenin sevabını başkasına bağışlayabilir. Bununla birlikte başkası adına yapılan umre de geçerlidir.” Aynı cevap, Mâlikîlere göre bunun caiz olmakla birlikte mekruh, Şâfiîlere göre başkası adına nâfile umrenin caiz olduğunu aktarır. Aldığımız ücret ibadetin karşılığı olmaz; vekilin masraflarını ve aracılık hizmetini karşılar. Kesin bir hüküm yerine kaynakları göstermeyi yeğliyoruz; kendi durumunuz için güvendiğiniz bir din görevlisine de danışabilirsiniz.
Sorularınızı WhatsApp’tan sorabilirsiniz.
Acele etmeniz gerekmiyor. Karar vermeden önce aklınızdaki her şeyi sorun.