Umrenin fazileti: âyet ve hadislerde umre
Umrenin fazileti âyet ve hadislerde nasıl anılır? Kur'an'daki emir, hadislerde umrenin kıymeti, sık umre, zamanı ve zayıf rivayetler; kaynaklarıyla.

Umrenin kıymeti âyetlerde ve Hz. Peygamber’den nakledilen sözlerde anlatılır. Hadisleri kaynaktaki haliyle ve kaynağıyla aktarıyoruz; hadislerdeki kıymet bildirimi rivayetin kendi sözüdür, üzerine bizden eklenen bir vaat yoktur. Umrenin hüküm yapısını, yani farz, vacip ve sünnet ayrımını umrenin farzları yazısında bulabilirsiniz.
Kur’an’da umre
TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Umre” maddesine göre umre kelimesi Kur’an’da Bakara sûresinin 196. âyetinde iki defa, 158. âyetinde ise fiil şeklinde geçer. 158. âyet sa’yin dayanağıdır; âyetin başı “Şüphesiz Safâ ile Merve Allah’ın nişanelerindendir” cümlesidir. Âyetin tamamı ve sa’yin yapılışı sa’y nasıl yapılır yazısındadır.
- âyet umrenin Allah için tam yapılmasını ister. Ansiklopediye göre Şâfiî ve Hanbelîler bu emri umrenin farz oluşuna delil sayar; Hanefîler ve Mâlikîler ise emri, başlanan umrenin yarım bırakılmaması şeklinde yorumlar ve umreyi müekked sünnet kabul eder.
Hadislerde umrenin kıymeti
TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Umre” maddesinde aktarılan iki rivayet umrenin kıymetini doğrudan anlatır:
- Umrenin vacip olup olmadığı sorulduğunda Hz. Peygamber, “Hayır, fakat umre yapmanız daha faziletlidir” karşılığını vermiştir (Tirmizî, 88).
- “Umre kendinden önceki umre ile arasındaki günahlara kefârettir.” (Buhârî, “Umre”, 1; Müslim, 437)
Diyanet Haber’in “Umre nasıl yapılır?” yazısı da Abdullah ibn Ömer’in bildirdiğine göre Hz. Peygamber’in dört defa umre yaptığını ve umre yapılmasını teşvik ettiğini aktarır.
Umre sık yapılabilir mi?
Mezhepler bu konuda ayrılır. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Mâlikîlerin çoğunluğu bir yılda birden fazla umre yapılmasını mekruh sayar, ancak yapılırsa umre sahih olur; delil olarak Hz. Peygamber’in imkânı bulunduğu hâlde bir yılda iki umre yapmaması gösterilir. Diğer üç mezhebe göre ise bir yılda birden fazla umre yapmak mekruh değildir, aksine umrenin sıkça yapılması müstehaptır. Ansiklopedi, kefâret hadisini bu görüşü teyit eden rivayetler arasında anar.
Umrenin zamanı
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hanefîlerde arefe günü ve kurban bayramının dört gününde umre yapmak tahrîmen mekruhtur. Diyanet Haber’in özeti de şöyledir: “Arefe ve bayram günleri (teşrik tekbirlerinin getirildiği 5 gün) dışında her zaman umre yapılabilir.” Ramazan’da yapılan umrenin yeri için Ramazan’da umre yazısına bakabilirsiniz.
Rivayetlere dair dikkat
Fazilete dair her rivayet aynı sağlamlıkta değildir. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Câhiliye döneminde receb ayında umre makbul sayılmışsa da Hz. Peygamber’in bu yönde bir teşvik ya da uygulaması olmamıştır; onun receb ayında umre yaptığına ve bu ayda yapılan umrenin ayrı bir fazileti olduğuna dair rivayetler hatalı, zayıf ya da uydurma olarak değerlendirilmiştir. Belli bir ay ya da gün için duyduğunuz bir fazilet bilgisini bu yüzden kaynağıyla birlikte sormak iyi olur.
Umre bir yakın adına yapılabilir mi?
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre “Hanefîlere göre kişi kendi adına yaptığı umrenin sevabını başkasına bağışlayabilir. Bununla birlikte başkası adına yapılan umre de geçerlidir.” (Diyanet DİYK) Aynı cevapta Mâlikîlere göre başkası yerine umre yapmanın caiz olmakla birlikte mekruh olduğu, Şâfiîlere göre ise başkası adına nâfile umrenin de caiz olduğu belirtilir. Kimler adına yapıldığı bedel umre kimler için yapılır yazısında anlatılır.
Umrenin adımlarını sırasıyla görmek isterseniz umre nasıl yapılır yazısından başlayabilirsiniz. Bir yakınınız adına umre yaptırmayı düşünüyorsanız nasıl işler sayfası süreci anlatır.
Kaynaklar
Aklınızda kalabilecek sorular
Bedel umre caiz mi?
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, “Başkası adına umre yapılabilir mi?” sorusuna şöyle cevap verir: “Hanefîlere göre kişi kendi adına yaptığı umrenin sevabını başkasına bağışlayabilir. Bununla birlikte başkası adına yapılan umre de geçerlidir.” Aynı cevap, Mâlikîlere göre bunun caiz olmakla birlikte mekruh, Şâfiîlere göre başkası adına nâfile umrenin caiz olduğunu aktarır. Aldığımız ücret ibadetin karşılığı olmaz; vekilin masraflarını ve aracılık hizmetini karşılar. Kesin bir hüküm yerine kaynakları göstermeyi yeğliyoruz; kendi durumunuz için güvendiğiniz bir din görevlisine de danışabilirsiniz.
Vefat etmiş biri adına umre yapılır mı?
Evet, vefat etmiş bir yakınınız adına vekil Mekke’de umre yapabilir. Vekil, müvekkilinizin adını söyler; umre günü size umrenin tamamlandığını bildiririz. Niyet ve dua videolarıyla isme özel sertifika umreden 4-5 gün sonra birlikte WhatsApp’tan gelir; videoları izleyerek umrenin yapıldığını görürsünüz. Bu ibadet bir hayırdır; sevap konusunda kesin bir söz vermeyiz, Diyanet kaynaklarını göstermeyi yeğleriz.
Umre hediye edilebilir mi?
Evet. Taziye ziyaretinizde ya da bir yıl dönümünde, vefat etmiş ya da yolculuk edemeyen bir yakınları adına bedel umre hediye edebilirsiniz. Hediye olduğunda aileye sıcak ve açık bir dille bildiririz; sertifika vefat eden yakınının adına düzenlenir. Nasıl soracağıza dair adımları hediye sayfasında topladık; WhatsApp’tan da sorabilirsiniz.
Sorularınızı WhatsApp’tan sorabilirsiniz.
Acele etmeniz gerekmiyor. Karar vermeden önce aklınızdaki her şeyi sorun.