Telbiye duası: Arapçası, okunuşu, anlamı ve hükmü
Telbiye duası (Lebbeyk Allahümme lebbeyk) Arapçası, okunuşu ve anlamı. Telbiye ne zaman başlar, umrede ne zaman bırakılır, kaç kez okunur?

Telbiye duası, umreye niyet edip ihrama giren kişinin söylediği “Lebbeyk Allâhümme lebbeyk…” diye başlayan sözlerdir. Anlamı kısaca “Buyur Allah’ım, emrindeyim; senin ortağın yoktur”dur. Diyanet’e göre Hanefîlerde niyet ve telbiye birlikte ihramın rüknüdür; yani ihrama telbiyeyle girilir.
Telbiye nedir, ne demek?
Telbiye sözlükte “çağrıda bulunana cevap vermek, bir davete icabet etmek” demektir (TDV İslâm Ansiklopedisi). Fıkıhta ise umre niyetiyle ihrama giren kimsenin belirli sözleri söylemesinin adıdır. Bu sözleri söylemeye “telbiye getirmek” denir.
İslâm’dan önce de Araplar Kâbe’yi ziyarette telbiye getirirdi. Ansiklopedi, kabilelere ve putlara göre değişen telbiye şekillerinin bir derlemede on yedi, bir başkasında yirmi olarak sayıldığını ve biri dışında hepsinin “lebbeyk” diye başladığını aktarır. Bazı kabileler “lebbeyk an Hüzeyl” diyerek telbiyeyi kabilelerinin adına getirirdi. Tevhide aykırı ifadeler İslâm’la birlikte ayıklandı. Bugün okunan metin, Hz. Peygamber’den rivayet edilen telbiyedir.
Kelimenin anlamı için şu açıklama da yapılmıştır: telbiye “icabet üstüne icabet” demektir. Bu yoruma göre ilk icabet, Allah’ın “Ben sizin rabbiniz değil miyim?” sorusuna (A’râf 7/172) verilen cevaptır; ikincisi, Hz. İbrâhim’in insanları Kâbe’ye çağırmasına verilen karşılıktır. Fakihler çoğunlukla bu ikinci yönü öne çıkarmış ve telbiyeyi “Allah’ın emrine itaatte ve davetine icabette ısrarlı olmak” diye açıklamıştır.
Telbiye bir dua gibi okunur, ama sözlük anlamından da anlaşılacağı gibi bir cevaptır: ihrama giren kişi, Allah’ın davetine “buradayım” demiş olur.
Telbiye duasının Arapçası, okunuşu ve anlamı
Diyanet’in Hadislerle İslâm eserinde, Abdullah b. Ömer’in rivayetiyle Resûlullah’ın telbiyesi şöyle aktarılır (Müslim, nr. 2811; Hadislerle İslâm, 7/159):
Arapçası:
لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ! لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ. إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لاَ شَرِيكَ لَكَ.
Okunuşu:
Lebbeyk Allâhümme lebbeyk! Lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk! İnne’l-hamde ve’n-ni’mete leke ve’l-mülk. Lâ şerîke lek!
Anlamı (Hadislerle İslâm):
Buyur Allah’ım buyur! Emrindeyim buyur! Senin hiçbir ortağın yoktur. Allah’ım buyur! Hamd sana mahsustur. Nimet de senin, mülk de senindir. Senin hiçbir ortağın yoktur.
Ansiklopedi aynı sözleri biraz daha açarak çevirir: “Rabbim! Davetine sözüm ve özümle tekrar tekrar icabet ettim, emrine boyun eğdim. Rabbim! Senin davetine icabet boynumun borcudur. Senin eşin ve ortağın yoktur. Rabbim! Bütün varlığımla sana yöneldim; hamd senin, nimet senin, mülk senindir. Senin eşin ve ortağın yoktur.”
İki çeviri arasındaki fark, “lebbeyk” kelimesinin tek kelimeyle karşılanamamasından gelir. Kelime hem “buyur” hem “emrindeyim” hem de “tekrar tekrar icabet ettim” anlamını taşır.
Telbiyeye ekleme yapılabilir mi?
Telbiyeye eklemeler yapmak konusunda mezhepler farklı düşünür. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hz. Peygamber’den rivayet edildiği şekliyle telbiye okumanın müstehap olduğunda görüş birliği vardır. Hanefîler bu metne ilave yapmayı mendup (güzel), metinden bazı kelimeleri eksiltmeyi ise mekruh sayar.
Telbiyenin hükmü nedir?
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’nun “İhram ne demektir?” cevabına göre ihram, umre ibadetini yapmaya niyet etmek ve telbiye getirmektir. Aynı cevapta şu ayrım yapılır:
- Hanefîlere göre niyet ve telbiye, ihramın rüknüdür (temel parçasıdır).
- Mâlikî, Şâfiî ve Hanbelîlere göre ihramın rüknü niyettir; telbiye sünnettir. Bu mezheplere göre niyet edip telbiye getirmeyen kişi de ihrama girmiş sayılır.
Ansiklopedi Hanefî görüşünü biraz açar: ihrama girmek, niyetle birlikte telbiye (ya da tesbih, tehlîl, tekbir gibi bir zikir) söylemekle gerçekleşir. Ansiklopedinin “İhram” maddesine göre ihramın kendisi ise Hanefîlerde umrenin şartı, diğer mezheplerin çoğunda rüknüdür. Hanefî mezhebinde ihrama girmek için niyet tek başına yetmez; telbiye gibi bir söz de gerekir. Niyet konusunda Diyanet şunu ekler: niyette esas olan kalben yapılmasıdır, ama dille de söylemek daha iyidir.
Ayrıntılar için ihram nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Telbiyeye ne zaman başlanır?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre telbiyeye, umreye niyet edilip mîkat yerinde iki rekât ihram namazı kılındıktan sonra başlanır. Telbiyenin söylenmesiyle ihram hükümleri yürürlüğe girer; bu konuda bütün mezhepler aynı görüştedir. O andan sonra ihram yasakları başlar.
Nerede ihrama girileceği, kişinin nereden geldiğine bağlıdır. Dışarıdan gelenler için sınırlar mîkat sınırları yazısında anlatılıyor. Mekke’de bulunup umre yapmak isteyenler ise Harem sınırının dışına çıkar; TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Mekke’ye en yakın (8 km) Harem dışı sınır Ten’im’dir. Ten’im’de ihrama girişi Ten’im Mescidi yazısında ayrıca anlattık.
Umrede telbiye ne zaman bırakılır?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hanefî, Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde umrede telbiyenin sona erme vakti, “Hacerülesved istilâm edilerek tavafa başlandığı” andır. Ansiklopedinin “Tavaf” maddesi bu selamlamayı, tavafa başlarken Hacerülesved’i “öperek, dokunarak veya uzaktan işaretle” selamlamak diye tarif eder. Yani ihrama girildiği andan tavaf başlayana kadar telbiye getirilir.
Mâlikî mezhebinde farklı görüşler vardır. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Mâlikîlerde uzaktan gelip umre yapanlar Harem bölgesine girince telbiyeyi bırakır; Ten’im gibi yakın yerlerden ihrama girenler ise Kâbe’yi görene kadar devam eder. Hanefî görüşü esas alan biri için ölçü, tavafa başlama anıdır.
Telbiye kaç kez okunur?
Diyanet ve TDV kaynakları telbiye için “üç kez” gibi kesin bir sayı vermez. Hanefî görüşüne göre ihrama girerken niyetle birlikte söylenmesi ihramın rüknüdür. Ondan sonrası için Diyanet’in ifadesi şudur: “Telbiyeyi zaman zaman tekrarlamak ise sünnettir.”
TDV İslâm Ansiklopedisi de telbiyenin sıkça tekrar edilmesinin Hanefî, Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre müstehap olduğunu yazar. İhram maddesinde ise ihramlı olunan süre boyunca her fırsatta yüksek sesle telbiye getirmenin bütün mezheplere göre sünnet olduğu belirtilir.
Erkekler ve kadınlar telbiyeyi sesli mi okur?
Bu konuda kadın ile erkek arasında fark vardır. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre:
- Hanefî, Şâfiî ve Hanbelîlere göre erkeklerin telbiyeyi yüksek sesle söylemesi müstehaptır. Ansiklopedi, Hz. Peygamber’in ashabından telbiyede seslerini yükseltmelerini istediğini bildiren rivayetleri aktarır (Ebû Dâvûd, “Menâsik”, 27; İbn Mâce, “Menâsik”, 16).
- Kadınların ise seslerini yanlarındaki arkadaşlarının duyabileceğinden fazla yükseltmelerinin mekruh olduğunda görüş birliği vardır.
Telbiye Türkçe getirilebilir mi?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hanefîler ve Şâfiîler, Arapça söyleyebilen kişinin de başka bir dilde telbiye getirebileceğini kabul eder; ancak Arapça aslını söylemek daha faziletlidir. Mâlikî ve Hanbelîler ise başka dilde telbiyeyi yalnız Arapça söyleyemeyenler için caiz görür.
Bedel umrede telbiye nasıl getirilir?
Bedel umre, yani vekâleten umre, vekilin bir başkası (müvekkil) adına umre yapmasıdır. Din İşleri Yüksek Kurulu’nun “Başkası adına umre yapılabilir mi?” cevabına göre Hanefîlerde başkası adına yapılan umre geçerlidir. Telbiye bu umrenin de ilk adımıdır; vekil ihrama telbiyeyle girer.
Bizde bu adım şöyle işler:
- Vekil, Ten’im’de (Hz. Âişe Mescidi) ihrama girer ve müvekkil adına niyet eder.
- Vekiller Türkçe bilmez; niyet ve telbiye Arapçadır. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Arapça aslı söylemek daha faziletlidir.
- Müvekkilin adı Arapça kalıbın içinde anılır. Örnek: “Lebbeyk Allahümme umraten an Muhammed bin Ahmed.” Bu cümleyi kabaca “Buyur Allah’ım, Ahmed oğlu Muhammed adına umre için emrindeyim” diye anlayabilirsiniz. Cümledeki “an” kelimesi “adına” demektir ve umrenin kimin için yapıldığını söyler. Videoda duyacağınız ad, bu kalıbın içinde geçen addır.
- Bu an, ihramlı vekilin müvekkilin adını andığı niyet videosuna alınır; video, tavaf ve dua videosu ve sertifikayla birlikte umreden 4-5 gün sonra WhatsApp’tan gönderilir. Niyette ad yanlış anılırsa umre ücretsiz yeniden yapılır; videoyu izleyince bize WhatsApp’tan yazmanız yeterli.
Her umre tek kişi adına ve ayrı bir ihramla yapılır. Vekil kendi umresini önceden yapmıştır; müvekkil adına menâsiki bitirmeden kendi umresine geçmez. Niyetin nasıl kurulduğunu umre niyeti yazısında ayrıntılı anlattık.
Kısaca
Telbiye, umreye niyet eden kişinin “Lebbeyk Allâhümme lebbeyk” diye başlayan cevabıdır; Hanefîlere göre ihrama onunla girilir, ihramlı kaldığı sürece sık sık tekrarlanır ve umrede tavafa başlarken bırakılır, erkeklerin sesini yükseltmesi müstehap, kadınların sesini yanındakilerin duyacağından fazla yükseltmesi mekruhtur. Umrenin bütün adımlarını umre nasıl yapılır yazısında görebilirsiniz; kendi durumunuzla ilgili sorularınız için güvendiğiniz bir din görevlisine danışabilirsiniz.
Bir yakınınız adına umre yaptırmak isterseniz nasıl işlediğine bakabilirsiniz.
Kaynaklar
Aklınızda kalabilecek sorular
Müvekkilin adı niyette nasıl anılır?
Sipariş sırasında müvekkilinizin adını ve babasının ya da annesinin adını yazarsınız. Vekil mîkatta ihramını giyer, müvekkilinizin adını anarak niyet eder. Niyet videosu, tavaf ve dua videosu ve sertifika umreden 4-5 gün sonra birlikte WhatsApp’tan gönderilir. Orada müvekkilinizin adının söylendiğini duyar, doğru anıldığını kendiniz teyit edersiniz. Ad yanlış anılırsa umre ücretsiz yeniden yapılır; videoyu izleyince bize WhatsApp’tan yazmanız yeterli.
Bedel umre nasıl yapılır?
İş, 6 adımda ilerler. Sipariş alındığında onay mesajı ve sipariş numarası gelir; sonra vekilin adı ve planlanan tarih bildirilir. Vekil mîkatta ihramını giyer, müvekkilinizin adını anarak niyet eder; bu an videoya alınır. Tavaf sırasında müvekkiliniz için dua edilir ve bu an da videoya alınır. Umre tamamlandığında aynı gün size bildirim göndeririz. Niyet videosu, tavaf ve dua videosu ve isme özel sertifika umreden 4-5 gün sonra birlikte WhatsApp’tan gelir. Niyette adı yanlış anılırsa ya da umrenin bir adımı eksik yapılırsa umre ücretsiz yeniden yapılır; videoyu izleyince bize WhatsApp’tan yazmanız yeterli. Bütün iş en geç 7 gün içinde tamamlanır.
Vekil kendi umresini yapmış mı?
Evet. Vekilimiz kendi umresini önceden yapmıştır. Her umre tek kişi adına, ayrı ihramla yapılır. Vekil, müvekkil adına menâsiki bitirmeden kendi umresine başlamaz.
Sorularınızı WhatsApp’tan sorabilirsiniz.
Acele etmeniz gerekmiyor. Karar vermeden önce aklınızdaki her şeyi sorun.