Bedel UmreÖn kayıt olun

Mîkat sınırları: Mîkat nedir, ihrama nerede girilir?

Mîkat sınırları nerede, mîkat ne demek? Beş mîkat, Türkiye ve uçakla gelenler, Mekke'dekilerin Ten'im'de ihrama girmesi; Diyanet ve TDV kaynaklı.

Şafakta çöl yolunun kenarındaki beyaz camiye yürüyen ihramlı yolcular

Mîkat, umre yapacak kişinin ihrama girmeden geçemeyeceği sınır noktasıdır. Mîkat sınırları beş yerdir: Zülhuleyfe, Cuhfe, Karnülmenâzil, Yelemlem ve Zâtüırk. Dışarıdan gelen kişi, yolunun geçtiği mîkatta ya da onun hizasında ihrama girer. Mekke’de bulunan biri ise umre için Harem sınırının dışına, Hil bölgesine çıkıp ihrama girer; bunun için en çok bilinen yer, Hz. Âişe Mescidi’nin bulunduğu Ten’im’dir.

Mîkat, umrenin ilk adımı olan ihramın yerini belirler. Umrenin bütün adımlarını sırasıyla görmek isterseniz umre nasıl yapılır yazısına bakabilirsiniz.

Mîkat ne demek?

TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre mîkat, “belli bir zaman tespit etmek” anlamındaki vakt kökünden gelir. Kelime “vakit” anlamının yanında “bir iş yapmak için belirlenen zaman veya yer” demektir; çoğulu mevâkîttir.

Fıkıhta kelime iki şeyi anlatır. Zaman mîkatı, ihrama girilebilecek günlerdir; umre için bu, yılın tamamıdır. Mekân mîkatı ise ihrama girilecek noktalardır; kelime bu ikinci anlamda daha yaygın kullanılır. “Mîkat sınırları” dendiğinde kastedilen de bu noktalardır.

İhram ise ayrı bir konudur: İhram, ibadeti yapmaya niyet etmek ve telbiye getirmektir; bununla normalde helal olan bazı davranışlar ibadet bitene kadar yasak hâle gelir. Ayrıntısı için ihram nedir yazısına bakabilirsiniz.

Harem, Hil ve âfâk: Mekke’nin çevresi nasıl ayrılır?

Mîkatları anlamak için Mekke’nin çevresindeki üç bölgeyi bilmek gerekir. TDV İslâm Ansiklopedisi bu ayrımı şöyle verir:

  • Harem: Mekke ve onu çevreleyen, sınırı işaretlerle (alem) belirlenmiş bölge.
  • Hil: Harem sınırının dışında, mîkat sınırlarının içinde kalan bölge.
  • Âfâk: Mîkat sınırlarının dışında kalan bütün yerler. Buralarda oturanlara âfâkî denir.

Ansiklopediye göre Harem’de oturanlar umre için Hil bölgesine çıkarak, Hil’de oturanlar bulundukları yerden, âfâkîler ise kendileri için belirlenmiş mîkatlardan ihrama girer. Türkiye’den giden biri bu ayrımda âfâkîdir.

Mîkat sınırları nerelerdir?

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, âfâkîlerin ihrama gireceği yerlerin Hz. Peygamber tarafından belirlendiğini ve beş tane olduğunu belirtir. Kurulun aktardığı, İbn Abbas’tan gelen rivayete göre (Buhârî ve Müslim) Hz. Peygamber Medineliler için Zülhuleyfe’yi, Şamlılar için Cuhfe’yi, Necidliler için Karnülmenâzil’i, Yemenliler için Yelemlem’i mîkat olarak belirlemiştir. Bu yerler, o yönden gelen başka beldelerin yolcuları için de mîkattır. Iraklılar için Zâtüırk ise başka bir hadiste geçer (Ebû Dâvûd, Menâsik, 8).

Zâtüırk’ün nasıl belirlendiği konusunda âlimler arasında görüş ayrılığı vardır. İmam Mâlik, İmam Şâfiî ve bazı Şâfiî fakihlerine göre bu nokta Hz. Ömer döneminde onun belirlemesiyle mîkat olmuştur; Hanefî ve Hanbelî fakihleri ile Şâfiî fakihlerinin çoğunluğu ise konudaki hadisi sahih kabul eder ve mîkatın hadisle belirlendiği görüşündedir (TDV İslâm Ansiklopedisi).

Beş mîkatın hangi yönden gelenler için olduğu ve bugün nasıl bilindiği, TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki bilgilere göre şöyledir:

Mîkat Hangi yönden gelenler için Bugünkü adı / yeri
Zülhuleyfe Medine yönü Bugün “Âbâr-ı Alî” diye bilinir; Mescid-i Nebevî’ye yaklaşık 11 km uzaklıktadır. Mekke’ye en uzak mîkattır.
Cuhfe Eskiden Şam yönü Cuhfe bugün harap durumdadır, yerini Râbiğ şehri almıştır. Râbiğ; Türkiye, Lübnan, Suriye, Ürdün, Filistin, Afrika ve Batı ülkelerinden doğrudan Mekke’ye gelenlerin mîkatıdır.
Karnülmenâzil Necid bölgesi; Körfez ülkeleri, Irak, İran ve doğu ülkeleri Bugün Seylülkebîr adlı bir köydür. Üst tarafındaki Vâdîmuhrim de onun hizası kabul edilerek ihram yeri olarak kullanılır; Tâif-Mekke yolu yapıldıktan sonra burası çok tercih edilir olmuştur.
Yelemlem Yemen ve Suudi Arabistan’ın güneyi Deniz yoluyla Malezya, Endonezya, Çin ve Hindistan’dan gelenler için de bu noktanın hizası mîkat kabul edilir.
Zâtüırk Irak yönü Karnülmenâzil hizasındadır; bugünkü adı Darîbe’dir.

Ansiklopedi, mîkatların Mekke’ye uzaklığı için farklı rakamlar verilmesinin yeni yolların yapılmasından kaynaklandığını not eder. Bu yüzden tabloda Mekke’ye uzaklık yer almaz; Zülhuleyfe için verilen ölçü, Mescid-i Nebevî’ye olan uzaklıktır.

Mîkat sınırı kaç kilometre?

Mîkat sınırının tek bir kilometre değeri yoktur; beş noktadan herhangi birine uzak kalan kesimlerin sınırları, en yakın mîkat noktasına hiza tutularak çizilir. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin mîkat maddesindeki uzaklıklar şöyledir: Cuhfe Kızıldeniz sahiline 9 km, Mekke’ye 187 km; Râbiğ Mekke’ye 186 km; Karnülmenâzil 94 km; Yelemlem 54 km’dir. Zülhuleyfe Mescid-i Nebevî’ye yaklaşık 11 km uzaklıktadır; Medine’nin güneybatı sınırı buraya kadar ulaşmıştır. (TDV İslâm Ansiklopedisi) Ansiklopedi, aynı mîkat için değişik mesafeler görülmesini eski güzergâhların yeni yollarla yer değiştirmesine bağlar.

Beş mîkatın yerini gösteren haritayı TDV İslâm Ansiklopedisi’nin mîkat maddesi yayımlamıştır: Mîkāt noktalarını gösteren harita. Harita noktaları gösterir; noktalar arasındaki hiza çizgisi de bölgenin ihram sınırı olur.

Mîkatın tam üstünden mi geçmek gerekir?

Hayır. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre bu yerlerin mîkat olarak belirlenmesi, mutlaka o noktada ihrama girileceği anlamına gelmez; hizalarındaki herhangi bir yerde ihrama girmek de mümkündür. Diyanet de yolcunun yolu bu noktalardan geçmiyorsa onların hizasında ihrama gireceğini belirtir.

Türkiye’den ve uçakla gidenler ihrama nerede girer?

Türkiye’den doğrudan Mekke’ye gidenlerin mîkatı, TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Cuhfe’nin yerini alan Râbiğ’dir. Medine’ye uğrayıp oradan Mekke’ye geçenler ise Medine yönünden gelir; onların mîkatı Zülhuleyfe’dir. Ansiklopedi Zülhuleyfe’yi, Medine’den Mekke’ye gidenlerin ihrama girdiği mîkat olarak tanımlar; Diyanet’in aktardığı hadiste de her mîkatın, o yönden gelen başka beldelerin yolcuları için de mîkat olduğu belirtilir.

Cidde mîkat sınırı içinde midir?

Evet. Kurula göre Cidde, âlimlerin çoğunluğunca Hil bölgesinden, yani mîkat sınırlarının içinden sayılır; bu yüzden dışarıdan gelenler (âfâkîler) ihrama Cidde’de giremez, sınırı geçmeden girer.

Uçakla gelenler için bunun pratik sonucu açıktır: kuzey ve batı yönünden gelenler Cuhfe hizasını geçmeden ihrama girmelidir. Deniz yoluyla gelenler için de hüküm aynıdır. Yani bu yönlerden Cidde’ye uçakla inecek kişi, ihrama Cidde’de değil, Cuhfe hizasını geçmeden girer.

Mekke’de bulunan biri umre için ihrama nerede girer?

Umre için ihrama girilen yer, kişinin nerede bulunduğuna göre değişir. Mekke’de olan biri, Mekkeli olsun ya da olmasın, umre yapmak istediğinde bulunduğu yerden ihrama girmez.

Diyanet’e göre Mekke’de bulunan kişiler umre için Harem sınırının dışına, Hil bölgesine çıkıp ihrama girer; bunun için en çok bilinen yer, Hz. Âişe Mescidi’nin bulunduğu Ten’im’dir. TDV İslâm Ansiklopedisi bu kuralın gerekçesini de verir: Umrede Harem ile Hil bölgelerini birleştirmek, yani ibadeti her iki bölgede de yapmak şarttır.

Hil’de ihrama girilebilecek tek yer Ten’im değildir. Ansiklopedi Ci’râne’yi ve Hudeybiye’yi de sayar. Hangisinin daha faziletli olduğu ise mezhepler arasında farklıdır:

  • Hanefî ve Hanbelî mezheplerine göre sıralama önce Ten’im, sonra Ci’râne, sonra Hudeybiye’dir.
  • Şâfiî ve Mâlikî mezheplerine göre sıralama Ci’râne, Ten’im, Hudeybiye’dir.

Ansiklopediye göre bu fark şuradan doğar: Hz. Peygamber, Hz. Âişe’yi ihrama girmesi için Mekke’den Ten’im’e göndermiş, kendisi ise Mekke’nin fethedildiği yıl Ci’râne’de ihrama girmiştir. Hanefîler sözlü sünneti uygulamadan daha kuvvetli saydığı için Ten’im’i öne alır. Ten’im’in yeri ve mescidi için Ten’im Mescidi yazısına bakabilirsiniz.

Harem içinden ihrama girilirse ne olur?

Diyanet’e göre kişi bu kurala uymayıp Harem bölgesinin içinden ihrama girer ve tavafa başlarsa, Hanefî, Şâfiî ve Hanbelîlere göre umresini tamamlar ve ceza olarak bir dem keser. Dem, bir koyun ya da keçi kesmektir. Tavafa başlamadan önce hatasını fark edip Hil bölgesine çıkar, orada niyet edip telbiye getirirse dem gerekmez. Kurul, Mâlikîlere göre böyle ihrama girip tavaf ve sa’y yapan kişinin tavaf ve sa’yinin geçersiz sayıldığını, Hil bölgesine çıkıp bunları yeniden yapması gerektiğini de belirtir.

Mîkat sınırını ihramsız geçmek: hükmü ve cezası

Diyanet’e göre Hanefî mezhebinde, hangi amaçla olursa olsun Harem bölgesine girmek isteyen kişinin mîkattan ihramlı geçmesi gerekir. Şâfiî mezhebinde bu zorunluluk, umre gibi bir ibadet için girenlerle sınırlıdır.

İhramsız tavaf sorusuna gelince: umre tavafı, umre için ihrama girildikten sonra yapılır. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre umre tavafının ilk vakti, umre niyetiyle ihrama girmekle başlar. (TDV İslâm Ansiklopedisi)

Umreye giderken, sebebi ne olursa olsun mîkatı ihramsız geçen kişi için kurulun açıklaması şöyledir:

  • Menâsike başlamadan geri dönüp âfâkîler için belirlenmiş bir mîkatta ihrama girer ve öyle tekrar içeri girerse ceza gerekmez.
  • Geri dönmezse, Hanefîlere göre bulunduğu yerden ihrama girer ve bir koyun ya da keçi kurban eder. Buna “ceza hedyi” denir. Bu kurban Harem sınırları içinde kesilir; bayram günlerinde de diğer günlerde de kesilebilir.

Bu maddeler cevabın öne çıkan hükümlerini toplar; kendi durumunuza dair ayrıntıyı güvendiğiniz bir din görevlisine sorabilirsiniz.

Bedel umrede bu adım

Bedel umrede (vekâleten umrede) umreyi Mekke’deki çözüm ortağımızın vekilleri yapar. Vekil zaten Mekke’de bulunduğu için Mekke’dekilere ait kural ona da uyar: Umre için Harem sınırının dışına çıkar ve Ten’im’de, Hz. Âişe Mescidi’nde ihrama girer. Hanefî mezhebine göre Mekke’de bulunanlar için Hil’de ihrama girilecek en faziletli yer de burasıdır.

Vekil ihramı orada giyer ve müvekkili adına niyet eder. Vekiller Türkçe bilmediği için niyet ve dualar Arapçadır; müvekkilin adı Arapça kalıp içinde anılır. Örneğin “Lebbeyk Allahümme umraten an Muhammed bin Ahmed” denir. Niyetin nasıl yapıldığını umre niyeti yazısında ayrıntılı bulabilirsiniz.

Her umre tek kişi adına ve ayrı ihramla yapıldığı için vekil her umrede Ten’im’den yeniden ihrama girer. Bu ana ait niyet videosu, vekil Ten’im’de ihramlıyken, müvekkilinizin adı anılarak çekilir; video umreden 4-5 gün sonra tavaf ve dua videosu ile sertifika birlikte WhatsApp’tan gönderilir. İsteğe bağlı canlı takipte konum bağlantısı ve fotoğraflar da Ten’im’den başlar, tıraşa kadar sürer. Bedel umrenin bütün işleyişi için bedel umre nedir yazısına bakabilirsiniz.

Kısaca

Mîkat, umre için ihrama girilmeden geçilmeyen sınırdır. Dışarıdan gelen kişi yolunun geçtiği mîkatta ya da onun hizasında ihrama girer; Türkiye’den doğrudan gidenler için bu Râbiğ’dir, Cidde ise mîkat sayılmaz. Mekke’de bulunan biri umre için Hil bölgesine çıkar; Hanefîlere göre bunun en faziletli yeri Ten’im’dir.

Bir yakınınız adına umre yaptırmak isterseniz nasıl işlediğine bakabilirsiniz.

Kaynaklar

Aklınızda kalabilecek sorular

Bedel umre nasıl yapılır?

İş, 6 adımda ilerler. Sipariş alındığında onay mesajı ve sipariş numarası gelir; sonra vekilin adı ve planlanan tarih bildirilir. Vekil mîkatta ihramını giyer, müvekkilinizin adını anarak niyet eder; bu an videoya alınır. Tavaf sırasında müvekkiliniz için dua edilir ve bu an da videoya alınır. Umre tamamlandığında aynı gün size bildirim göndeririz. Niyet videosu, tavaf ve dua videosu ve isme özel sertifika umreden 4-5 gün sonra birlikte WhatsApp’tan gelir. Niyette adı yanlış anılırsa ya da umrenin bir adımı eksik yapılırsa umre ücretsiz yeniden yapılır; videoyu izleyince bize WhatsApp’tan yazmanız yeterli. Bütün iş en geç 7 gün içinde tamamlanır.

Müvekkilin adı niyette nasıl anılır?

Sipariş sırasında müvekkilinizin adını ve babasının ya da annesinin adını yazarsınız. Vekil mîkatta ihramını giyer, müvekkilinizin adını anarak niyet eder. Niyet videosu, tavaf ve dua videosu ve sertifika umreden 4-5 gün sonra birlikte WhatsApp’tan gönderilir. Orada müvekkilinizin adının söylendiğini duyar, doğru anıldığını kendiniz teyit edersiniz. Ad yanlış anılırsa umre ücretsiz yeniden yapılır; videoyu izleyince bize WhatsApp’tan yazmanız yeterli.

Canlı takip nasıl çalışır; neyi göremeyebilirim?

Canlı takipli pakette vekil, Ten’im’den tıraşa kadar konumunu harita üzerinden paylaşır ve her aşamada fotoğraf gönderir. Neyin göreceğinizi önceden açık yazarız: vekilin konumu, fotoğraflar, niyet ve dua videoları. Sınırını da açık yazarız: Harem içinde GPS sapabilir; bu yüzden konumu her aşamadaki fotoğraflarla birlikte veriyoruz. Tur tur takip vaadini yapmıyoruz; gördüğümüz kadarını gösteririz.

Sorularınızı WhatsApp’tan sorabilirsiniz.

Acele etmeniz gerekmiyor. Karar vermeden önce aklınızdaki her şeyi sorun.

WhatsApp’tan sorun