Bedel UmreÖn kayıt olun

İhram ne demek? İhrama giriş, ihram namazı ve çıkış

İhram ne demek, ihrama nasıl girilir, ihram namazı nasıl kılınır, umrede ihramdan nasıl çıkılır? Diyanet ve TDV kaynaklarına dayanan sade anlatım.

Güneşli bir odada yatağın üzerinde iki parça beyaz ihram bezini katlayan eller

İhram, ibadet yapmaya niyet etmek ve telbiye getirmektir; bununla normalde helal olan bazı davranışlar ibadet bitene kadar yasak hâle gelir. Günlük dilde aynı kelime, erkeklerin bu süre boyunca giydiği iki parça beyaz örtü için de kullanılır. Umre ihramla başlar; tavaf ve sa’y yapıldıktan sonra saç tıraş edilir ya da kısaltılır (taksir) ve ihramdan çıkılır.

İhram ne demek? Sözlük ve terim anlamı

TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre ihrâm sözlükte “haram kılmak, kendini mahrum bırakmak, Harem bölgesine girmek” gibi anlamlara gelir. Terim olarak, umreye niyet eden kişinin başka zamanlarda helal olan bazı davranışları ibadeti tamamlayana kadar kendine haram kılmasıdır. İhrama giren kişiye muhrim denir.

Ansiklopedi, namaza başlarken alınan tekbire “iftitah tekbiri” yanında “ihram tekbiri” de dendiğini hatırlatır. Sebep aynıdır: Tekbirle namaza aykırı söz ve davranışlar yasaklanır, niyet ve telbiyeyle de ihram yasakları başlar. Aynı kaynak, Türkçede “ihrama girmek” denince dikişsiz beyaz örtülere bürünmenin anlaşıldığını, bu kumaşlara da “ihram” ya da “ihramlık” dendiğini belirtir.

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, “İhram ne demektir?” başlıklı cevabında aynı tanımı verir: İhram, ibadeti yapmaya niyet etmek ve telbiye getirmektir. Bu tanımda kıyafet yer almaz; erkeklerin ihram örtülerine bürünmesi, ihrama girdikten sonra başlayan elbise giyme yasağı yüzündendir.

İhram başlı başına bir ibadet değildir; umre yapılırken korunması gereken bir durumu ve süreci anlatır (TDV İslâm Ansiklopedisi, “İhram”). İhram, namaz için abdest gibi, umrenin diğer işlerinin yapılabilmesi için bir ön şarttır.

İhramın anlamı

Ansiklopedi ihramın taşıdığı anlamları da anlatır. Günlük giysilerini bırakıp beyaz ve lekesiz ihram örtülerine bürünen kişi, gösteriş ve kibirden uzaklaşmayı, servetle böbürlenmemeyi, insanların kardeş ve eşit olduğunu yaşayarak öğrenir; ölümü ve ötesini yakından hisseder. Telbiyeyle kulluk bilincini, niyetle de günahlardan uzak yeni bir hayata adım atma iradesini tazeler.

TDV’nin aktardığı anlama göre ihramlı kişiden, toplumsal barışı bozan, bencilliği uyandıran her türlü söz ve davranıştan uzak durması istenir. Ansiklopedi bu yönüyle ihramın oruç ibadetini çağrıştırdığını yazar.

İhram kıyafeti: Erkek ve kadın arasındaki fark

Erkekler için ihramla birlikte dikişli elbise giyme yasağı başlar. Bu yüzden erkekler izâr ve ridâ denen iki örtüye bürünür. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre izâr belden aşağıya sarılan, ridâ ise vücudun üst kısmını örten dikişsiz kumaş ya da havludur. Örtülerin beyaz, yeni ya da yıkanmış temiz olması müstehaptır, yani yapılması güzel görülen bir davranıştır. İhram örtüsünün uçlarını bağlamak ya da iğneyle tutturmak genelde mekruh görülmüştür; Şâfiîler ve Hanbelîler bunu izâr için caiz sayar. Şemsiye kullanmak da genelde caiz kabul edilir.

Kadınlar için durum farklıdır. Diyanet’in ifadesiyle kadınların ihrama girdikten sonra bürünmesi gereken özel bir kıyafet yoktur; yüzlerini açık tutmaları yeterlidir. TDV’de de kadınların, yüzlerini örtmemek kaydıyla her türlü giyim eşyasını kullanabileceği yazılıdır. Eldiven konusunda mezhepler ayrılır: TDV’ye göre Hanefîler kadının eldiven giymesinde sakınca görmez; Mâlikî ve Hanbelîlere, Şâfiîlerde de mutemet görüşe göre ise kadının eldiven giymesi sakıncalıdır.

İhrama girmeden önce ne yapılır?

İhrama giriş bir hazırlıkla başlar; TDV İslâm Ansiklopedisi bu hazırlığı ihramın sünnetleri arasında sayar:

  • Temizlik: Tırnakları kesmek, saçları kısaltmak, vücut temizliği yapmak.
  • Gusül: Boy abdesti almak. Bu gusül temizlik içindir; bu yüzden abdesti olanların ve âdet ya da lohusalık halindeki kadınların da gusletmesi sünnettir. Gusül yapılamıyorsa abdest alınır. Abdest de mümkün değilse teyemmüm edilmez.
  • Koku: İhramdan önce vücuda güzel koku sürmek Şâfiî ve Hanbelîlere göre sünnet, Hanefîlere göre müstehap, İmam Mâlik’e göre mekruhtur. Elbiseye koku sürmek çoğunluğa göre caiz değildir. TDV’nin çıkardığı sonuca göre istenen, kalıcı etkisi olmayan kokularla ibadete başlamaktır.
  • Kıyafet: Erkekler izâr ve ridâya bürünür. Kadınlar için özel bir ihram kıyafeti yoktur.

TDV’ye göre bu hazırlık niyet ve telbiyeden önce yapılır; dışarıdan gelenler mîkata ulaştığında hazırlanır. Mîkat, umre için ihrama girilecek yerdir. Ansiklopedi ihramın iki vacibini sayar: mîkat sınırlarını geçmeden ihrama girmek ve ihram yasaklarından sakınmak. Mîkatı ihramsız geçen kişi, umrenin işlerinden birine başlamadan en yakın mîkata gidip ihrama girmelidir; aksi hâlde ceza kurbanı (dem) gerekir.

İhram namazı nasıl kılınır?

İhram örtülerine büründükten sonra, kerahet vakti değilse iki rekât namaz kılınır. TDV’ye göre bu namaz sünnettir ve vakit namazları da onun yerine geçer. Şâfiîlere göre Harem sınırları içinde ihrama giren kişi bu namazı kerahet vaktinde de kılabilir.

TDV ilk rekâtta Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs sûresinin okunmasını “daha faziletli” diye niteler; niyet ve telbiyenin bu namazdan sonra yapılması da aynı kaynağa göre daha faziletli görülmüştür.

İhrama nasıl girilir? Niyet ve telbiye

İhrama girmenin özü niyet ve telbiyedir. Diyanet’e göre Hanefîlerde niyet ve telbiye ihramın rüknüdür, yani ikisi birlikte olmadan ihram gerçekleşmez. Mâlikî, Şâfiî ve Hanbelîlere göre ise rükün yalnız niyettir; telbiye sünnettir.

İhram niyeti

Niyetin esası kalpte karar vermektir. Diyanet, niyeti dil ile de söylemenin daha iyi olduğunu belirtir. TDV İslâm Ansiklopedisi’nde umre niyeti için şu dua örnek verilir:

Okunuşu: Allāhümme innî ürîdü’l-umrete feyessirhâ lî ve tekabbelhâ minnî inneke ente’s-semîu’l-alîm.

Anlamı: “Allah’ım, ben umre yapmak istiyorum, onu bana kolaylaştır, onu benden kabul et, sen işiten ve bilensin!”

Niyetin farklı kalıpları ve başkası adına yapılan niyet için umre niyeti yazısına bakabilirsiniz.

Telbiye

Niyetin hemen ardından telbiye getirilir. TDV’deki okunuşu şöyledir:

Okunuşu: Lebbeyk, Allāhümme lebbeyk. Lebbeyk, lâ şerîke leke lebbeyk. İnne’l-hamde ve’n-ni’mete leke ve’l-mülk, lâ şerîke lek.

Telbiye söylenince ihrama girilmiş, umreye başlanmış ve ihram yasakları yürürlüğe girmiş olur. TDV’ye göre ihramlı olduğu sürece her fırsatta yüksek sesle telbiye getirmek bütün mezheplere göre sünnettir. Telbiye, tavafa başlarken bırakılır. Arapça yazımı ve Türkçe anlamıyla birlikte ayrıntısı telbiye duası yazısındadır.

İhramlıyken neler yasaktır?

İhrama girdikten sonra bazı davranışlar ibadet bitene kadar yasak hale gelir. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Umre” maddesine göre bunların başlıcaları şunlardır: Erkeğin dikişli elbise ve çorap giymesi, başını ya da yüzünü örtmesi; kadının yüzünü örtmesi; herkes için koku sürünmek, saç ya da vücuttan kıl koparmak ya da kesmek, tırnak kesmek, avlanmak, cinsel ilişki ve ona yol açan davranışlar, tartışmak.

Hangi yasağın çiğnenmesinin neyi gerektirdiği ayrıntılı bir konudur. Listenin tamamı ve cezaları için ihram yasakları yazısına bakabilirsiniz.

Umrede ihram kaç gün sürer?

Umre ihramı gün sayısıyla değil, umrenin işleriyle ölçülür. Tanıma göre ihram, ibadetin rükünleri tamamlanana kadar sürer (TDV, “Umre”): Önce tavaf, ardından sa’y yapılır, en sonda saç tıraş edilir ya da kısaltılır. Tavaf ve sa’y ne kadar sürerse ihram da o kadar sürer.

Umrenin kendisinde de belirli bir zaman şartı yoktur: ansiklopedi, ihrama girmek için belli bir vakit bulunmadığını belirtir. Adımların sırası ve her birinin nasıl yapıldığı için umre nasıl yapılır yazısına bakabilirsiniz.

İhramdan nasıl çıkılır?

Umrede ihramdan çıkışa tahallül denir. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre umrede ihram yasakları, sa’yin tamamlanmasından sonra saç tıraş edilince ya da kısaltılınca (taksir) kalkar. Saçı tamamen kazıtmaya tıraş, kısaltmaya taksir denir. Tıraş olma yasağı ihram yasaklarını simgeleyen bir özellik taşıdığı için ihramdan çıkış da tıraşla mümkün kılınmıştır. İhramdan çıkma vakti gelen kişilerin birbirini tıraş etmesi de ittifakla caiz görülür.

Ne kadar kesileceği konusunda mezhepler ayrılır. TDV’ye göre:

Mezhep Erkek için en az ölçü
Hanefî Saçın en az dörtte biri kısaltılır
Şâfiî En az üç kıl kesilir
Mâlikî ve Hanbelî Saçın her tarafından bir miktar alınır

Saçın tamamını tıraş etmek daha faziletli görülmüştür. Kadınlar için saçı biraz kısaltmak yeterlidir; kadının saçının tamamını kestirmesi mekruh sayılmıştır (TDV).

İhramdan çıkışta iki konu sık karıştırılır. Birincisi, başın saçı esas alınır. Diyanet’e göre ihramdan çıkmak için saç tıraşı olmak gerekir; saçtan önce sakal tıraş edilirse kişi ihramdan çıkmış olmaz ve sakalın tamamı ya da en az dörtte biri tıraş edildiyse dem gerekir. Dem, koyun ya da keçi kesmektir (Diyanet DİYK).

İkincisi, sıra önemlidir. Hanefî mezhebinde tavaftan sonra sa’y yapmadan tıraş olan kişi ihramdan çıkmış olur, ama sa’yi yine yapması gerekir ve sırayı bozduğu için ona dem gerekir (Diyanet DİYK). TDV’nin anlattığı sırada tıraş, sa’yin son şavtı Merve’de tamamlandıktan sonra yapılır. Şavt, tavafta Kâbe’nin çevresindeki bir tur, sa’yde Safa ile Merve arasındaki bir gidiş ya da bir dönüştür.

Bedel umrede bu adım

Bedel umrede, yani vekâleten umrede, ihrama müvekkil adına girilir. Müvekkil, adına umre yapılan kişidir. Bedelumre.com’da umreyi Mekke’deki çözüm ortağımızın vekilleri yapar ve ihram adımı şöyle işler:

  • Yer: Vekil, Mekke’de bulunduğu için ihrama Ten’im’de, Hz. Âişe Mescidi’nde girer. Mekke’de bulunan kişiler umre için Harem sınırının dışına, Hil bölgesine çıkıp ihrama girer; bunun için en çok bilinen yer, Hz. Âişe Mescidi’nin bulunduğu Ten’im’dir (Diyanet DİYK). Ten’im, Mekke’ye en yakın Hil sınırıdır ve 8 km uzaklıktadır (TDV, “İhram”). Ayrıntısı Ten’im Mescidi yazısında.
  • Ayrı ihram: Her umre tek kişi adına, ayrı bir ihramla yapılır. Vekil kendi umresini önceden yapmıştır ve müvekkil adına menâsiki bitirmeden kendi umresini yapmaz.
  • Niyet: Vekiller Türkçe bilmez; niyet ve dualar Arapçadır. Müvekkilin adı Arapça kalıbın içinde anılır, örneğin: “Lebbeyk Allahümme umraten an Muhammed bin Ahmed.”
  • Niyet videosu: Vekil Ten’im’de, ihramlıyken müvekkilin adıyla niyet eder; bu an videoya alınır ve video umreden 4-5 gün sonra sertifikayla birlikte size gönderilir.

Sonrasında vekil tavafı ve sa’yi yapar, saçını tıraş ettirerek ya da kısaltarak (taksir) ihramdan çıkar. Bu son adımı da size bildiririz. Bedel umrenin genel işleyişi için bedel umre nedir yazısına bakabilirsiniz.

Kısaca

İhram, ibadeti yapmaya niyet etmek ve telbiye getirmektir; bununla bazı helal davranışlar ibadet bitene kadar yasak hâle gelir. Hazırlık, temizlik ve gusülle başlar; iki rekât namazdan sonra niyet ve telbiyeyle ihrama girilir; sa’yin ardından saç tıraş edilince ya da kısaltılınca (taksir) ihramdan çıkılır. Kendi durumunuzdaki ayrıntılar için güvendiğiniz bir din görevlisine danışabilirsiniz.

Bir yakınınız adına umre yaptırmak isterseniz nasıl işlediğine bakabilirsiniz.

Kaynaklar

Aklınızda kalabilecek sorular

Müvekkilin adı niyette nasıl anılır?

Sipariş sırasında müvekkilinizin adını ve babasının ya da annesinin adını yazarsınız. Vekil mîkatta ihramını giyer, müvekkilinizin adını anarak niyet eder. Niyet videosu, tavaf ve dua videosu ve sertifika umreden 4-5 gün sonra birlikte WhatsApp’tan gönderilir. Orada müvekkilinizin adının söylendiğini duyar, doğru anıldığını kendiniz teyit edersiniz. Ad yanlış anılırsa umre ücretsiz yeniden yapılır; videoyu izleyince bize WhatsApp’tan yazmanız yeterli.

Vekil kendi umresini yapmış mı?

Evet. Vekilimiz kendi umresini önceden yapmıştır. Her umre tek kişi adına, ayrı ihramla yapılır. Vekil, müvekkil adına menâsiki bitirmeden kendi umresine başlamaz.

Bedel umre nasıl yapılır?

İş, 6 adımda ilerler. Sipariş alındığında onay mesajı ve sipariş numarası gelir; sonra vekilin adı ve planlanan tarih bildirilir. Vekil mîkatta ihramını giyer, müvekkilinizin adını anarak niyet eder; bu an videoya alınır. Tavaf sırasında müvekkiliniz için dua edilir ve bu an da videoya alınır. Umre tamamlandığında aynı gün size bildirim göndeririz. Niyet videosu, tavaf ve dua videosu ve isme özel sertifika umreden 4-5 gün sonra birlikte WhatsApp’tan gelir. Niyette adı yanlış anılırsa ya da umrenin bir adımı eksik yapılırsa umre ücretsiz yeniden yapılır; videoyu izleyince bize WhatsApp’tan yazmanız yeterli. Bütün iş en geç 7 gün içinde tamamlanır.

Umrem ne zaman yapılır; kaç günde tamamlanır?

Siparişten en geç 7 gün içinde tamamlayıp size haber veriyoruz; Ramazan’da bu süre 10 güne çıkar. Takvimden belirli bir gün seçmezseniz umre en kısa sürede yapılır. Umrenin kendisi birkaç saat sürer; ihram, tavaf, sa’y ve tıraş aynı gün içinde tamamlanır.

Sorularınızı WhatsApp’tan sorabilirsiniz.

Acele etmeniz gerekmiyor. Karar vermeden önce aklınızdaki her şeyi sorun.

WhatsApp’tan sorun